Đức Phanxicô: Vui, một kỷ luật

lavie.fr, Marie-Lucile Kubacki, Rôma, 2018-04-09

Tông huấn Niềm vui Tin Mừng, Evangelii Gaudium, năm 2013, Tông huấn Niềm vui Yêu thương, Amoris Lỉtitia năm 2016, Tông huấn Vui mừng và Hân hoan, Gaudete et Exsultate năm 2018: phải ở một hành tinh khác mới không nghe Đức Phanxicô nhắn nhủ đặc biệt qua kỷ luật “Vui”.

Chắc chắn, niềm vui là đức hạnh nền tảng của đời sống kitô hữu, là hoa quả, là dấu hiệu có sự hiện diện của Thần Khí trong tâm hồn của người tin, Tin Mừng cho thấy, khi thiên thần báo tin cho Đức Mẹ đã nói: “Vui mừng lên hỡi Maria!”, khi thiên thần báo tin cho các mục đồng khi Chúa Giêsu sinh ra. Như thế không có gì là không phù hợp với chủ đề bây giờ trở thành chủ đề “tủ” của Đức Phanxicô. Thêm nữa, Đức Phanxicô đặc biệt nhạy cảm với tác động của Thần Khí, ngài hay lặp lại: “Thần Khí là món quà của Thiên Chúa, Cha chúng ta, Đấng luôn làm chúng ta ngạc nhiên: Thiên Chúa của những chuyện ngạc nhiên.” Ngài thấy sự sáng tạo vui tươi của Thần Khí là liều thuốc giải độc cho sự cứng rắn tinh thần, một căn bệnh tật thực sự mà ngài liên kết với buồn bã.

Trong một bài giảng tuyệt vời vào ngày lễ Dâng Chúa Giêsu vào Đền thánh, Đức Phanxicô đã nêu lên hai hình thức vui: vui của đức tuân thuận và vui của ngôn sứ. Mẹ Maria và Thánh Giuse là các cha mẹ trẻ tuân thuận, họ vui tuân theo lề Luật của Chúa và hoàn tựu những gì đã được định để sinh con. Ông Simêon và bà Anna, các ngôn sứ nhảy múa hân hoan vì lòng họ tràn ngập Thần Khí. 

Xin anh chị em vui lòng, đừng bao giờ là các nữ tu, các linh mục với khuôn mặt chua như giấm, đừng bao giờ!

Ở một mức độ riêng tư hơn, Đức Phanxicô là người chọn lựa niềm vui. Và đó cũng là một ơn. Sự quân bình giữa ân sủng và quyết tâm của mình luôn là điều huyền bí. Điều này thể hiện rõ ở nụ cười của Đức Phanxicô khi ngài tiếp xúc với giáo dân trong các buổi tiếp kiến chung, khi ngài đứng trước “dân” mình, vậy mà trước khi được bầu chọn, gần như ít khi thầy ngài cười, ngài luôn có khuôn mặt buồn và khắc khổ. Hay trong lời ngài nhắn nhủ với các linh mục, nam nữ tu sĩ khi năm 2013, ngài xin họ đừng là “các cô gái già, các chàng trai già”, hay khi ngài nói với các chủng sinh cũng năm 2013: “Không có sự thánh thiện trong buồn bã! Khi bạn thấy một linh mục, một nữ tu, một chủng sinh có khuôn mặt dài thườn thượt, không vui vẻ thì bạn biết đã có một cái gì không chạy! Xin anh chị em vui lòng, đừng bao giờ là các nữ tu, các linh mục với khuôn mặt chua như giấm, đừng bao giờ!”

Cách đây một năm ngài còn gắn tấm bản “Cấm than phiền” ở cửa văn phòng mình. Theo Đức Phanxicô, vui vẻ là trên tất cả, nhưng không phải là chuyện ngọt ngào! Đó là điểm đặc biệt của các vị thánh. Một kỷ luật. Hay đúng hơn đó là hoa trái của cuộc chiến thiêng liêng.

Marta An Nguyễn dịch