Great Scott : Ngạc nhiên chưa!!!

GREAT SCOTT: NGẠC NHIÊN CHƯA!!!
Scarlett | Chuyên mục từ ngữ tiếng Anh

image001Ngạc nhiên

image005

Giận dữ

image003

Sốc, sửng sốt

Mỗi ngôn ngữ đều có cách riêng để diễn đạt những cảm xúc mạnh mẽ như ngạc nhiên, chấn động, sửng sốt, giận dữ.

Những lối diễn đạt xếp theo mức độ từ nhẹ nhàng đến dữ dội, từ tán thán đến thề thốt, từ nguyền rủa đến văng tục. Những từ ngữ được chấp nhận trong khẩu ngữ đại chúng cũng thay đổi theo năm tháng và theo sự thay đổi của luật lệ xã hội. Có lúc, chỉ những từ ngữ nhẹ nhàng mới được xã hội chấp nhận.

Những thành ngữ phổ biến nhất phải đảm bảo là không gây xúc phạm đến bất kỳ ai. Phần lớn những lối diễn đạt cảm xúc dạng này đã tồn tại từ rất sớm. Và thậm chí ý nghĩa nguyên thủy của chúng cũng đã bị quên lãng từ lâu.

Great Scott” là một ví dụ, dùng diễn tả sự ngạc nhiên, sửng sốt hay bị sốc. Bạn có thể nói với ai đó: “Trời đất ơi! Ồ, vậy sao??? Mình chẳng biết cô nàng ấy đã kết hôn”.

image007

Great Scott!
(Ôi trời ơi! / Trời đất ơi! / … hay những từ ngữ thốt lên khi ngạc nhiên, sửng sốt, sốc)

Nhà ngữ học Webb Garrison kể một câu chuyện lý thú về lối diễn đạt này.

Ngay trước cuộc nội chiến, đảng phái chính trị Whig thực hiện một nỗ lực cuối cùng nhằm duy trì thế lực trong đời sống chính trị ở Mỹ. Những người ủng hộ đảng Whig muốn đưa một ứng viên sáng giá ứng cử tổng thống cho cuộc bầu cử năm 1852.

Họ đã nghĩ rằng ngài Winfield Scott sẽ chính là ứng viên đó.

Trong cuộc đời 30 năm làm đại tướng, ngài Winfield Scott trở thành nhà lãnh đạo quân sự nổi tiếng khắp cả nước. Trong cuộc chiến với Mexico, ông đã bắt được tướng Vera Cruz và chiếm giữ thành phố Mexico.

Vì thế, những nhà lãnh đạo đảng phái này cho rằng nếu có ai đó trong đảng Whig được bầu làm tổng thống, thì phải là ngài Winfield Scott chứ không là ai khác.

Ngài Winfield Scott nhanh chóng chấp nhận sự chỉ định này và bắt tay vào chiến dịch vận động. Chẳng mấy chốc, dân chúng nhận ra rằng tướng Scott thật sự yêu thích chính bản thân ông ta, General Scott.

Những bài phát biểu của ông đầy những lời tán dương bản thân mình. Có bằng chứng cho thấy ông tự xem là ứng viên vĩ đại nhất đã từng sống. Ngay sau đó, những đối thủ của ông trên chính trường đã bắt đầu nhạo báng ông. Họ gọi ông là Great Scott (ngài Scott Vĩ đại).

Dù rằng tướng Scott đã không đi xa hơn trên chặng đường giành ghế tổng thống, nhưng tên ông ta vẫn còn tồn tại như một phần trong ngôn ngữ tiếng Anh.

[http://www.georgecatlin.org/General-Winfield-Scott-(1786-1866),-c.1835-large.html George Catlin]

Tướng Winfield Scott (1786–1866)

Còn có những lối diễn đạt phổ biến nữa, kết hợp từ “holy” với những từ khác. “Holy Mackerel!” là thành ngữ diễn tả sự ngạc nhiên hay thắc mắc tự vấn, đã có từ rất lâu, khi Nhà thờ Công giáo La Mã qui định giáo dân kiêng thịt ngày thứ Sáu. Vì cá thu (mackerel) là loại cá rẻ tiền và thông dụng ở Mỹ, nên nó thường được dùng làm thức ăn vào ngày này.

image011

Mackerel (Cá thu)

image012

Holy Mackerel !
(Ối trời ! / Thánh thần ơi !/ Thiệt vậy sao??? …)

Rồi còn có “Holy Toledo!”, một thành ngữ khác thể hiện sự ngạc nhiên, có liên quan đến thành phố Toledo, Tây Ban Nha, một trung tâm tôn giáo quan trọng thời trung cổ, một thánh địa cho cả người theo đạo Công giáo La Mã và dân Mô rơ Hồi Giáo ở Tây Ban Nha.

image013

Holy Toledo!
(Wow / Ô la la/ Ái chà chà… hay những từ ngữ thốt khác lên khi ngạc nhiên

(VOA Special English program, Words and Their Stories)

Nghe nguyên ngữ

GREAT SCOTT: WHAT A SURPRISE!

Every language has its ways of expressing strong emotions — surprise, shock, anger.

The expressions range from mild to strong, from exclamations and oaths, to curses and swear words. The ones that are accepted in public speech change through the years as social rules change.

At times, only very mild expressions are socially accepted.

Some of the most popular expressions are those that are guaranteed not to offend anyone. Most of these exclamations have survived from earlier days. And their original meanings are long since forgotten.

Great Scott! is a good example. It expresses surprise or shock. You might say to someone, “Great Scott! I did not know she was married!”

Language expert Webb Garrison tells an interesting story about the expression.

Just before the Civil War, the Whig political party was making a last effort to remain a part of American political life. For the election of eighteen fifty-two, the Whigs wanted to offer a colorful candidate for president.

They thought that Winfield Scott would be the right candidate.

In his thirty years as a general, Winfield Scott had become one of the best-known military leaders in the country. During the war with Mexico, he had captured Vera Cruz and occupied Mexico City.

So, party leaders thought that if any whig could be elected president, it was Winfield Scott.

General Scott quickly accepted the nomination and began campaigning. It did not take long for the public to realize that General Scott really liked General Scott!

His speeches were full of praise for himself. It was evident that he thought he was the greatest candidate who had ever lived. Soon his political opponents began to make fun of him. They called him, Great Scott.

General Scott did not come close to winning the presidency. But his name still lives as part of the English language.

Other popular exclamations combine holy with other words.

Holy Mackerel! is one that expresses surprise or wonder. It comes from earlier days when the Roman Catholic Church ruled that Catholics must not eat meat on Fridays. Since mackerel was a common and cheap fish in the United States, it was often eaten for dinner on Friday.

Then there is Holy Toledo!  It is another expression of surprise. It refers to the city of Toledo, Spain, an important religious center in medieval times. Toledo was a holy city for both the Roman Catholics and the Muslim Moors of Spain.


Chuyên mục từ ngữ tiếng Anh | Các bài đã đăng: