Sự chọn lựa

SỰ CHỌN LỰA CỦA HOBSON
Scarlett Le | Chuyên mục từ ngữ tiếng Anh

KHI THẬT SỰ CHO CHỌN CŨNG BẰNG KHÔNG

Chọn lựa là cần thiết, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Có nhiều thành ngữ diễn đạt cho sự khó khăn này.

Hobson trong cụm từ “Hobson’s choice” là ông Thomas Hobson, chủ trang trại nuôi ngựa ở xứ Cambridge bên nước Anh. Ông Hobson thường cho sinh viên trường Cambridge thuê ngựa. Nhưng ông thật sự không tin tưởng họ sẽ chăm sóc tốt cho ngựa của ông. Vì thế, ông ra qui định không cho sinh viên cưỡi những con ngựa tốt nhất. Các cậu sinh viên chỉ có thể chọn chú ngựa gần cửa tàu ngựa nhất hoặc là không được thuê chú ngựa nào. Do vậy, “Hobson’s choice” thật ra là cho quyền lựa chọn cũng như không cho.

Còn một lối diễn đạt khác cho việc không có quyền lựa chọn, đó là “between  a rock and a hard place”,  diễn tả tình huống khó khăn khi đứng trước những chọn lựa mà không có điều nào tốt cả.

Ví dụ nhé, sếp bạn bảo bạn phải làm việc trễ trong khi bạn đã hẹn xem phim với cô bồ. Nếu bạn từ chối làm việc, sếp bạn sẽ nổi nóng. Nếu bạn không đi xem phim, cô bồ ắt sẽ giận. Làm sao đây? Bạn đang bị kẹt cứng rồi, “caught  between a rock and a hard place” .

image001image004

Between  a rock and a hard place

Một cụm từ khác, “between the devil and the deep blue sea” đưa cho bạn lựa chọn giữa hai thứ nguy hiểm như nhau, tiến thoái lưỡng nan. Ý nghĩa quá rõ ràng. Bạn có thể chọn ác quỷ  cùng ngọn lữa hỏa ngục thiêu đốt. Nếu không, bạn chỉ còn cách chọn chết đuối dưới biển sâu thôi.

image005

Một số nhà ngữ học cho rằng cụm từ trên bắt nguồn từ lâu lắm rồi, mãi từ thời con người còn dùng thuyền đóng bằng gỗ. “Devil” là mối nối giữa hai miếng gỗ dọc mạn tàu nằm ngay mớn nước. Nếu mối nối bị rò, thủy thủ phải sửa ngay. Người thủy thủ làm công việc sửa chữa ở vào vị thế hết sức nguy hiểm vì phải treo mình lơ lững bên mạn tàu, giữa mối nối và biển sâu.

Trong tình huống chỉ có cách duy nhất là phải chọn lựa điều vô cùng tệ hại, có một cụm từ khác để diễn đạt: “being on the horns of a dilemma”.

image007

On the horns…

Theo từ điển, “dilemma”  là tình huống bạn phải quyết định chọn lựa giữa hai vấn đề có mức độ ngang nhau. Nhưng khi tình huống đó trở nên hóc búa thì sự lựa chọn là bất khả thi. Khi bạn “on the horns of a dilemma”, bất kể quyết định chọn lựa của bạn thế nào thì điều tồi tệ vẫn cứ sẽ xảy ra.

(From VOA special English programme “ Words and their stories”)

 


 

Hobson’s Choice: When There Is Really No Choice at All

Making choices is necessary, but not always easy. Many of our expressions tell about this difficulty.

One of these expressions is Hobson’s choice. It often is used to describe a difficult choice. But that is not what it really means. Its real meaning is to have no choice at all.

The Hobson in the expression was Thomas Hobson. Mister Hobson owned a stable of horses in Cambridge, England.

Mister Hobson often rented horses to the students at Cambridge University. But, he did not really trust them to take good care of the horses. So, he had a rule that prevented the students from riding his best horses. They could take the horse that was nearest the stable door. Or, they could not take any horse at all.

Thus, a Hobson’s choice was really no choice.

Another expression for having no real choice is between a rock and a hard place. It is often used to describe a difficult situation with few choices, none of them good.

For example, your boss may ask you to work late. But you have plans to go to a movie with your girlfriend. If you refuse to work, your boss gets angry. But if you do not go to the movies with your girlfriend, she gets angry. So what do you do? You are caught between a rock and a hard place.

Another expression, between the devil and the deep blue sea, also gives you a choice between two equally dangerous things.

Its meaning seems clear. You can choose the devil and his burning fires of hell. Or, you can choose to drown in the sea. Some word experts say the expression comes from the days of wooden ships.

The devil is a word for a seam between two pieces of wood along the water-line of a ship. If the seam or crack between the two pieces of wood begins to leak, then a sailor must fix it. The sailor ordered to make the repairs was in a dangerous situation. He was hanging over the side of the ship, working between the devil and the deep blue sea.

There is still another expression that describes a situation with only bad choices, being on the horns of a dilemma.

The dictionary says a dilemma is a situation in which you must make a decision about two equally balanced choices. When your dilemma has horns, a choice becomes impossible. When you are on the horns of a dilemma, no matter which horn you choose, something bad will happen.

(From VOA special English programme, Words and their stories)