Lời thật mất lòng

CHÚA NHẬT IV THƯỜNG NIÊN
LỜI THẬT MẤT LÒNG
[Gr 1,4-5.17-19; 1 Cr 12,31-13,13; Lc 4, 21-30]

20-Cn04Tn-C-4x3

I.- DẪN VÀO PHỤNG VỤ

Có một sự trùng hợp diệu kỳ giữa các Bài Sách Thánh của các Chúa Nhật đầu Mùa Thương Niên Năm C và thực tế của xã hội và Giáo Hội Việt Nam! Kinh nghiệm kim cổ cho chúng ta thấy rằng khi thì hành sứ mạng ngôn sứ, các “phát ngôn viên” của Thiên Chúa thường sẽ gặp phải sự chống đối, thù hận, thậm chí ám hại của người đời nữa. Chuyện này không chỉ xẩy ra trong thời Cựu Ước mà vẫn đang xẩy ra trong thế giới văn minh ngày nay. Bằng chứng hùng hồn là hàng năm con số các nhà báo và các nhà truyền giáo bị giết hại luôn làm cho nhiều người phải kinh ngạc. Họ bị giết hại, không phải vì chiến tranh bom đạn mà vì họ đã “to gan” dám nói lên sự thật, dám bênh vực công lý và dám tố cáo cách làm ăn phi pháp hay tội ác của một số cá nhân hay đảng phái, thậm chí cả chính quyền của một số quốc gia.

Bài Phúc âm hôm nay cho ta thấy chính Đức Giê-su Ki-tô cũng đã từng bị đối xử tồi tệ bởi chính những người đồng hương của Ngài ở Na-da-rét. Vậy muốn bước theo chân Chúa Giê-su trong sứ vụ ngôn sứ, tiên vàn chúng ta phải ý thức rằng “lời thật mất lòng” nhưng “sự thật mới giải phóng con người!”

II. LẮNG NGHE LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

[Ghi chú: Chúng tôi dùng bản dịch các bài Thánh Kinh của cố linh mục Giu-se Nguyễn Thế Thuấn, DCCT, đăng trên mạng Tin mừng cho người nghèo]

2.1 Trong bài đọc 1 (Gr 1, 4-5.17-19):
Ta đã đặt ngươi làm tiên tri cho các dân tộc.

4 Xẩy ra có lời Yavê đến với tôi mà rằng: 5 “Trước khi ta nắn ra ngươi trong lòng mẹ, Ta đã biết ngươi; và trước khi ngươi lọt dạ mẹ, Ta đã tác thành ngươi, Ta đã đặt ngươi làm tiên tri cho các dân tộc.

17 Còn ngươi, ngươi hãy nai lưng, ngươi sẽ đứng dậy mà nói với chúng tất cả những gì Ta sẽ truyền dạy ngươi. Đừng sợ hãi trước mặt chúng, kẻo trước mặt chúng, Ta sẽ bắt ngươi phải hãi sợ! 18 Phần Ta, nay Ta đặt ngươi làm một thành trì, làm trụ sắt, làm tường đồng cự lại cả xứ, cự lại các vua Yuđa, các khanh tướng của nó, cự lại hàng tư tế và dân trong xứ. 19 Chúng sẽ tuyên chiến với ngươi, nhưng chúng sẽ không làm gì được ngươi, vì Ta ở với ngươi – sấm của Yavê- để giựt thoát ngươi.”

2.2 Trong bài đọc 2 (1 Cr 13, 4-13):
Vậy nay còn lại Tin, Cậy, Mến. Nhưng trong bộ ba ấy Mến lớn hơn cả.

12/31 Anh em hãy hăm hở sao cho được những ân điển trọng hơn. Và còn một con đường siêu vời mà tôi muốn bày tỏ cho anh em.

1 Giả như tôi nói được các thứ tiếng, nhân loại và thiên thần, mà tôi không có lòng mến, thì tôi chỉ là thanh la vang vảng hay chũm chọe chập cheng.2 Và giả như tôi được ơn tiên tri, và biết mọi sự nhiệm mầu, toàn cả trí tri;và giả như tôi được tất cả lòng tin, khiến chuyển được đồi núi,mà tôi lại không có lòng mến,thì tôi vẫn là không!

3 Và giả như tôi đem cả gia tư vốn liếng mà phát chẩn;và giả như tôi nộp mình chịu thiêu,mà tôi lại không có lòng mến,thì cũng hư không vô ích cho tôi!

4 Lòng mến thì khoan dung, nhân hậu; lòng mến không ghen tuông;lòng mến không ba hoa, không tự mãn, 5 Không khiếm nhã, không ích kỷ, không cáu kỉnh, không chấp nhất sự dữ,5 Không khiếm nhã, không ích kỷ, không cáu kỉnh, không chấp nhất sự dữ, 6 không mừng trước sự bất công, nhưng biết chia vui cùng lòng chân thật. 7 Trong muôn sự,lòng mến hết lòng bao dung, hết lòng kính tin, hết lòng trông cậy, hết lòng kiên nhẫn. 8 Lòng mến không hề tàn tạ! Dù là các ơn tiên tri, cũng sẽ bị hủy; dù là các ngôn ngữ, cũng sẽ chấm dứt; dù là trí tri cũng sẽ ra không! 9 Vì chưng ơn trí tri, ta có được ngằn, ơn tiên tri ta có được ngằn!

10 Một khi sự trọn lành đã đến, thì điều có ngằn có hạn tất sẽ ra không! 11 Thuở tôi bé bỏng, tôi nói năng như trẻ bé, tôi suy nghĩ như trẻ bé, tôi xét đoán như trẻ bé. Một khi tôi đã trưởng thành, tôi liền loại đi những gì là trẻ bé. 12 Quả thế, hiện giờ ta thấy, như ở trong gương cách mường tượng. Bấy giờ thì tận mắt, diện đối diện. Hiện giờ ta biết một cách khuy khuyết, nhưng bấy giờ ta sẽ biết, cũng như (Thiên Chúa) biết ta. 13 Vậy nay còn lại Tin, Cậy, Mến. Ấy là bộ ba!  Nhưng trong bộ ba ấy, Mến lớn hơn cả!

2.3 Trong bài Tin Mừng (Lc 4, 21-30):
Như các ngôn sứ Ê-li-a và Ê-li-sa, Đức Giê-su không phải chỉ được sai đến với dân Do-thái mà thôi.

21 Và Ngài lên tiếng nói cùng họ: “Hôm nay đã ứng nghiệm đoạn sách này nơi tai các ngươi”. 22 Mọi người làm chứng cho Ngài, và họ thán phục các lời về ân sủng xuất bởi miệng Ngài.

Và họ nói: “Không phải ông ấy là con bác Yuse sao?” 23 Còn Ngài thì cùng họ: “Ðã hẳn, các ngươi sẽ lấy câu ví mà nói với Ta: Thầy lang ơi! hãy chữa lấy mình! Mọi điều chúng tôi đã nghe xảy ra ở Capharnaum, thì ông hãy cả nơi quê hương ông đây nữa đi!” 24 Ngài còn nói: “Quả thật, Ta bảo các ngươi: không có tiên tri nào được sủng mộ nơi quê quán mình!”

25 “Và Ta bảo thật các ngươi: có nhiều người bà goá tại Israel vào thời Êlya, khi trời khóa lại ba năm sáu tháng, và xảy ra đói lớn trong toàn xứ, 26 song Êlya không được sai đến một bà nào trong họ, mà là đến với một bà góa tại Sarepta thuộc hạt Siđôn. 27 Cũng vó nhiều người phung hủi đời tiên tri Êlisa, song không người nào trong họ được lành sạch cả, trừ phi Naaman người Syri”.

28 Nghe vậy, mọi người trong hội đường đầy lòng tức tối; 29 đứng dậy họ đưổi Ngài ra ngoài thành, và điệu Ngài lên tận triền núi nơi thành họ đã được xây cất, có ý xô Ngài xuống. 30 Nhưng Ngài đã ngang qua giữa họ mà đi.

III. KHÁM PHÁ CHÂN DUNG VÀ SỨ ĐIỆP LỜI CHÚA TRONG BA BÀI THÁNH KINH

3.1 Chân dung Thiên Chúa (Thiên Chúa là Đấng nào?)    

3.1.1 Bài đọc 1 (Gr 1, 4-5.17-19) là một đoạn văn quan trọng của Sách Giê-rê-mi-a nói về sứ mạng của vị ngôn sứ. Để thi hành sứ mạng khó khăn ấy, Giê-rê-mi-a phải biết rõ mình có trách nhiệm nói Lời Chúa với ai (cả dân Chúa và dân ngoại), sẽ gặp trở ngại gì (bị tấn công) và phải có thái độ dũng cảm (đừng sợ) và tin tưởng vào sự hiện diện và hỗ trợ của Thiên Chúa.

– Trong đoạn Gr 1,4-5.17-19 trên, chúng ta khám phá ra Thiên Chúa là một nhà sư phạm và quan phòng tuyệt diệu. Trước hết Chúa gọi và giao sứ mạng ngôn sứ cho Giê-rê-mi-a; thứ đến là Chúa chuẩn bị tinh thần cho ông và sau cùng là Chúa cam kết sẽ luôn ở bên cạnh ông để giúp ông thực hiện sứ vụ được giao.

Với mỗi người Ki-tô hữu, Thiên Chúa cũng cư xử như vậy, vì Người là Thiên Chúa không bao giờ thay đổi.

3.1.2 Bài đọc 2 (1 Cr 12, 31 – 13,30) là đoạn văn có thể xem là hay nhất của Thánh Phao-lô Tông đồ, nói về đức ái Ki-tô giáo. Đời sống tôn giáo của người Ki-tô hữu được xây dựng trên ba nhân đức (gọi là đối thần) là tin, cậy, mến thì đức mến là đức tồn tại lâu bền nhất. Đời sống tâm linh của người Ki-tô hữu được tràn ngập những đặc sủng (ơn nói tiên tri, ơn hiểu biết, ơn nói tiếng lạ, ơn đức tin chuyển núi dời non, ơn dũng cảm hy sinh cả mạng sống) thì ơn đức mến là ơn cao trọng hơn cả, vượt trên tất cả các đặc sủng mà người Ki-tô hữu có quyền ước ao và cầu xin.

– Trong đoạn 1 Cr 12,31 – 13,3 trên, chúng ta nhận ra bản chất của Thiên Chúa là Tình Yêu. Là Tình Yêu nên Thiên Chúa là Đấng giầu có và quảng đại vô cùng trong việc ban phát các ơn huệ của Người cho con cái.

3.1.3 Bài Tin Mừng (Lc 4, 21-30) là tường thuật của Phúc âm Lu-ca về thái độ và cách đối xử tồi tệ của những người dân làng Na-da-rét dành cho Chúa Giê-su. Nguyên nhân sâu xa là họ không tin vào Ngài, không khám phá ra con người và không nhận biết sứ mạng của Người.

– Qua đoạn Phúc Âm Lc 4,21-30 này, Chúa Giê-su đã cho chúng ta thấy Người “quân tử” và “quyền năng” như thế nào. Quân tử khi Người thẳng thắn nói cho dân làng Na-da-rét biết họ sai, họ dở ở chỗ nào. Nhưng ngài cũng không chấp nhất thái độ hẹp hòi, thiển cận, ghen tỵ và phẫn nộ của họ. Quyền năng vì Ngài đã thoát khỏi sự ám hại của những người đồng hương một cách tài tình.

3.2 Sứ điệp Lời Chúa (Thiên Chúa muốn chúng ta làm gì?)    

Sứ điệp của Lời Chúa hôm nay là: Chúa Giê-su cũng như các ngôn sứ Giê-rê-mi-a, Ê-li-a, Ê-li-sa và tất cả các Ki-tô hữu chúng ta có sứ mạng nói Lời Thiên Chúa với mọi người sống trong thế giới này. Để chu toàn sứ mạng ấy, “phát ngôn viên” của Thiên Chúa phải có 4 điều sau:

(1o) ý thức trách nhiệm ngôn sứ của mình,

(2o) thấy trước những khó khăn, thử thách và chống đối của người đời và dũng cảm thực hiện sứ vụ được giao,

(3o) tin tưởng và phó thác trọn vẹn vào Chúa là Đấng quyền năng và yêu thuơng,  luôn ở bên cạnh để phù giúp các sứ giả của Người!

(4o) thể hiện đức ái đích thực với tha nhân, nhất là với những kẻ ghen ghét và làm hại mình.

IV. SỐNG VỚI CHÚA VÀ THỰC THI SỨ ĐIỆP CỦA NGƯỜI

4.1 Sống với Thiên Chúa Cha là Đấng trân trọng các ngôn sứ khi giao cho họ sứ vụ nói Lời Chúa cho mọi người ở mọi nơi. Sống với Chúa Giê-su Ki-tô là Đấng đã thi hành sứ vụ ngôn sứ một cách hoàn hảo đến nỗi chịu nạn chịu chết cho sứ vụ ấy. Sống với Chúa Thánh Thấn là Đấng hiệp thông với Cha và với Con để làm cho Lời Chúa vang dội trong lòng người và trong lịch sử loài người.

4.2 Thực thi sứ điệp Lời Chúa 
Để thực thi sứ điệp Lời Chúa hôm nay, tôi phải nghiêm túc xét mình về bốn điều nêu trong phần sứ điệp của Lời Chúa ở trên. Cụ thể:

(1o) Tôi ý thức như thế nào về sứ mạng ngôn sứ, về vai trò và trách nhiệm của tôi là “phát ngôn viên” của Thiên Chúa?

(2o) Tôi có thấy trước những khó khăn, thử thách, chống đối đang chờ đợi tôi không? Tôi chùn bước, tháo lui hay dũng cảm tiến lên phía trước?

(3o) Tôi có trông cậy, tin tưởng và bám vào Thiên Chúa không? Tôi có biết dựa vào sức mạnh của Người mà sống và chiến đấu cho Công Lý và Nước Trời không?

(4o) Tôi có thực sự yêu thương và bao dung, quảng đại đối với những người Chúa gửi đến cho tôi không? Đối chiếu với các cách biểu hiện đức ái mà Thánh Phao-lô đã trình bày (trong bài đọc 2) tôi nhận thấy mình còn thiếu những gì?

V. CẦU NGUYỆN CHO HỘI THÁNH VÀ LOÀI NGƯỜI

5.1«Trước khi cho ngươi thành hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi; trước khi ngươi lọt lòng mẹ, Ta đã thánh hóa ngươi, Ta đặt ngươi làm ngôn sứ cho chư dân.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho các dân tộc trên thế giới ngày hôm nay để họ biết lắng nghe tiếng nói ngay thẳng của các ngôn sứ là những phát ngôn viên của Thiên Chúa.

Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! 
Đáp:  Xin Chúa nhận lời chúng con! 

5.2 «Trước mặt chúng, ngươi đừng run sợ; nếu không, trước mặt chúng, chính Ta sẽ làm cho ngươi run sợ luôn.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, cho các Hồng Y, Giám Mục và Linh Mục, để các ngài  được ơn dũng cảm trước mọi kẻ thù và trong mọi nghịch cảnh mà bênh vực công lý và quyền con người.

Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! 
Đáp:  Xin Chúa nhận lời chúng con! 

5.3 «Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật.» Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho Hội Thánh tại Việt Nam nói chung, cho giáo dân của giáo xứ chúng ta nói riêng, để trong Năm Thánh Lòng Thương Xót này, mọi thành phần Dân Chúa sống Đức Ái là nét đặc trưng của các môn đệ Chúa Ki-tô, nhất là với những người hiện đang thù ghét và bách hại các Ki-tô hữu chúng ta.

Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! 
Đáp:  Xin Chúa nhận lời chúng con! 

5.4 “Nghe vậy, mọi người trong hội đường đầy lòng tức tối;  đứng dậy họ đưổi Ngài ra ngoài thành, và điệu Ngài lên tận triền núi nơi thành họ đã được xây cất, có ý xô Ngài xuống.” Chúng ta hãy dâng lời cầu xin Chúa cho những người thù ghét Đạo Chúa để họ thấy cái sai của mình trong cách đối xử với người có đạo.

Xướng: Chúng ta cùng cầu xin Chúa! 
Đáp:  Xin Chúa nhận lời chúng con! 

Giêrônimô Nguyễn Văn Nội